Узбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримовга - Тошкент. Матбуотчилар
кучаси,6 уй
БМТнинг Инсон хукуклари Олий Комиссарига - Тошкент. Шевченко кучаси,6
Халкаро Нобель комитетига
Халкаро ташкилотларга, матбуотларга
Инсон хукуки химоячиларига
Инсон хукуклари халкаро жамияти аъзолари, "Фукаролик жамияти" халк харакати фаолларидан ва Маргилон йигитлари номидан
ОЧИК ХАТ
Маргилонлик Кумушбиби хануз камокда. Уни Маргилонлик "Хомид"лар
фитна уюштириб каматишди.
15.12.2005 йил.
Фаргоналик зиёлилар мустакил журналист Муътабар Тожибоевани сенатор хакида танкидий макола ёзганлиги учун хибсга олишганлигини башорат килишмокда, бизни тахминимиз эса бошкача.
Купчиликни бир савол кизиктиради: Муътабар Тожибоева кандай аёл? Муътабар Тожибоевани хаётда максади нима? Нима учун М.Тожибоева фукароларнинг химояси учун уз жонини хавф-хатарга куйиб курашади? Ха, бизни хам дастлаб шу савол кизиктирган эди. Чунки биз хакикат излаб узок йиллик тортишувларимиз самарасини бермагач, баъзи бир адвокатларнинг хукукимизни химоя килиш учун мурожаат килганимизда уларнинг катта микдордаги гонорарини бола-чакаларимизга едирмай ичирмай тулаб, адвокатларнинг икки тарафлама уйинларидан натижага эриша олмаганимиздан сунг Муътабар Тожибоева хакида эшитиб колдик ва унга мурожаат килишни уйладик. Бирок у хам адвокатлар сингари ката микдорда пул сураса каердан олиб тулашимизни, агар пул бермасак адвокатлар сингари дардимизни эшитмай, юзини тескари буриб кетармикан деган фикрлар билан эшигига бош уриб бордик. Таажжубки, Республикага донги кетган Муътабар Тожибоева оддийгина бир куп каватли уйдаги хонадонлардан бирида истикомат килар экан. Унинг прокурор, судьяларники каби дангиллама ховлиси хам, тагида автомашинаси хам йук экан. У оддийгина, камтарингина аёл эканлиги бизни хайратга солди. У билан сухбатлашганимиздан сунг химоямиз учун кулидан келганича ёрдам беришини айтди, пул хакида эса умуман тухталмади. Биздан хеч кандай моддий манфаатдорлик курмаган холда бизга салкам 1 йил давомида хукукимизни химоя килишимизда ёрдам бериб келди.
Муътабар Тожибоева "Утган кунлар" асари кахрамони Кумушбиби каби жасур эди. Кумушбиби адолатсизликка Карши исён килиб хон хузурига бостириб борган ва хасад, фитна туфайли улимга махкум якинларни куткариб колган булса, замонамиз Кумуши Муътабар Тожибоева юзлаб, минглаб фукароларнинг хамдарди булиб уларнинг бузилган хукук ва эркинликларини тиклашга уз хиссасини кушган халкнинг суюкли кизи эди.
Муътабар Тожибоева хасадгуй, жирканч кимсаларни "Хомид" деб дустига, таниш-билишига хиёнат килгувчи кимсаларни эса "Султонали" ("Мехробдан чаён") деб атарди.
Республика "Мохият" газетасининг 3 июн 2005 йил кунги 22-сонида журналист Кумуш Мирзакаримованинг "Таассуф: Яхшилик кулингдан келмаса, ёмонлик килма" рукни остида "Тан олиш машаккати" Фаргона вилоят прокурорининг собик уринбосари Маъруф Усмоновга" номли танкидий маколаси Чоп этилганидаёк Кумуш Мирзакаримова тахаллуси билан Чоп этилган маколанинг хакикий муаллифи Муътабар Тожибоева эканлигини хамма хам билгани йук.
Ха, Кукон шахар хокими - сенатор, Узбекистон Олий Мажлиси сенатининг Мудофаа ва хавфсизлик масалалари буйича кумита раиси уринбосари Маъруф Аъзамович Усмонов хакидаги "Тан олиш машаккати" Чоп этилган танкидий маколанинг муаллифи мустакил журналист - "Узбекистон журналистлари хукук ва эркинликларини химоя килиш ташкилоти хамда "Суз ва фикр эркинлиги кумитаси"нинг таъсисчиларидан бири, "Инсон хукуклари халкаро жамияти" аъзоси, "Фукаролик жамияти" халк харакати асосчиси, "Утюраклар" клуби инсон хукукларини химоя килиш ташкилоти рахбари, Халкаро Нобель мукофотининг "Тинчлик учун 1000 аёл Нобель мукофоти" номинанти Муътабар Тожибоева эди.
Ушбу макола Чоп этилганидан кейин "Мохият"нинг ушбу сони вилоятдаги газета дуконларидан йигиштириб олишгани ва Кумуш Мирзакаримова камокка олинганлиги хакида Миш-мишлар таркалди. Макола муаллифи камокка олинмади. Лекин узок муддатлардан буён унинг хонадони ва узини кузатаётган айгокчилар сафи кенгайди, энди 20-30 нафар айгокчилар 8-9 та автомашинада кечаю кундуз кузатардилар.
Оддий халк вакиллари билардики, Муътабар Тожибоева Узбекистон Республикаси конунларини хар кандай амалдордан кура купрок хурмат киларди. У хар кандай амалдордан конунларга итоат этишини талаб киларди. Унинг ният орзуси Узбекистонда фукаролик жамиятини ривожлантиришга муносиб хисса кушиш эди.
Шу йилнинг август ойлари бошида Маргилон туманлараро фукаролик судидан кеч чикиб Тожибоеванинг хонадонига 3-4 киши борганимизда кизи "Хусан ака бир неча марта телефон килди. Аянгизга зарур гапим бор, бугун учрашишим жудаям зарур" деганлигини айтганида, Тожибоева у билан учрашмаслигини айтди. Орадан тахминан ярим соатлар утгандан сунг телефон жиринглади. Определителда 33-34-35 ракам чикди, Тожибоева телефонни узи хам олмади, бизга хам олдирмади.
Тожибоеванинг кизи Махлиёхонни туйи арафасида ташкилий ишлар билан юрганимизда бир кун кечки пайти менга нотаниш булган бир кимса келди. Хонадонда утирганлардан бир нечтаси уша келган одамни танишар экан. Тожибоева зарур иш билан бир жойга кетганди. Шу пай уша келган одам, "Туй дастурхони учун 30 кг сазан балик мендан туёна" деди.
Туйга сотиб олишадиган нарсалар руйхатига 30 кг балик туёна деб ёзиб куйдик. Тожибоева тахминий килган руйхатни курар экан "Бу 30 кг балик кимдан туёна экан" деди. Биз унинг йуклигида келган Хусан ака 30 кг сазан балик туёна килмокчи булганини айтсак руйхатдаги баликни учириб ташлади ва "балик керак эмас, айтиб куйинглар" деди.
Туйдан 2 кун олдин яна келиб, "туйга айтмасаларинг хам келавердим, таклифнома берилар" деди. Кейин ташкарида турганларга "Ман Муътабарни хурмат киламан, бирор зарур нарсани туёна килай, балик керакмас дебсизлар, унда жияним видео олади, синфдошим расмчи, видео билан расм мендан туёна, факат илтимос, Муътабарга буларни манн туёна килаётганимни билдирманглар" деб илтимос килди.
Туй куни Муътабар Тожибоева мени четга чакириб уша одамни курсатиб, куз кулок булишимни, унинг хар кандай ифлосликдан кайтмаслигини айтди. Бир махал Хусан Рузматов келган мехмонларга "Биз Муътабархон билан биргаликда ишлаймиз, мен Андижонда, Муътабархон Фаргонада" деб мактанаётган эди, мен уни четга тортиб ёлгон гапирмаслигини, агар у Тожибоева билан хамкорликда ишлаганида танишимиз кераклигини, туйдан олдинрок Тожибоевани атрофида парвона булиб колганлигини билишимизни, агар яна ёлгон гапирса туйхонадан чикариб юборишимизни айтдим.
Туйда чарчаб тургани учун видео билан расмчини Хусан Рузматов туёна килганини Тожибоевага айтмадик.
Туйдан кейин Тожибоеванинг уйига келсам асабийлашиб турган экан, киришим билан "Видео билан расмни Хусан Рузматов туёна килганини Сиз хам билармидингиз?" деб суради.
"Ха" десам, менга бакириб унинг канака жирканч одамлигини биласизми, у икки томонга уйнайдиган, уз манфаати учун хар кандай ифлосликдан кайтмайдиган ифлос одам деди-да, Рузиматовни уйига телефон килиб "Ман Сизнинг садакангизга зор колганим йук эди, нима учун видеочи билан расмчини ман туёна киламан дедингиз? Расмчига 5000 сум пул, видеочига 5000 сум олдиндан тулаган экансиз, уша 10000 сум пулингизни бугунок олиб кетинг, видеочи билан расмчини узим расчёт килдим" деб гапирди. Телефонни аппаратини кулига олмай гапираётганлиги учун хам у томондаги одамни хам овози уй ичидагиларни барчасига баралла эшитилиб турди. Хусан Рузматов Тожибоевага "Туёна килсам нима килибди, нима учун шунчалик мандан нафратланаверасиз, адашганим, ифлослик килганимни тан олиб кечирим сурадим-ку, яна канча вакт эзасиз мани" деди.
Тожибоева Бугунок 10000 сумни келиб олиб кетишини талаб килиб, жавобини кутиб утирмасдан алокани узди. Кейин бизга Хусан Рузматовнинг кирдикорларини - Андижонлик Олий Мажлис депутати Мамаков деган одам билан бирикиб килган ишларини, жабрдийда булиб ёрдам беришини сураб келгани, кейинчалик жабрдийда эмас, Андижонбаликдан карздорлигини билгач, уни химоя килмасдан куйгач, Хусан Рузматов узини устидан маъмурий органларга тухматлар килиб ёзиб берганидан кейин хайдаб юборганини, Рузматов узини обрусини тукиш учун турли хил харакатлар килганини айтиб берди.
Тожибоеванинг айтишича, Хусан Рузматовнинг кайногалари Фаргона вилоят прокуратурасида ишлаши, Андижон вилоят Улугнор туман прокурор ива терговчиси билан тил бириктириб килган жиноий ишлари буйича Президент Ислом Каримовга телеграмма юборганлигини айтиб берди.
У "Хусан Рузматов Хомид, Содик, Султоналилардан кура жирканч, ифлос одам" деди. Хусан Рузматов кайногаси Маргилон шахар ижтимоий таъминот булимии бошлиги Адхамжон Курбоновнинг уйида ичкуёв булиб Юсуф Шакаржонов кучасида "Урам" махалласида яшаркан.
"Якинда келганида "кайногам Адхамхожи жухидларнинг уйини сотиб олиб, курилиш килаётган пайтида усталар жуда хам куп микдорда кумилган тиллони топиб олишганда, усталарга катта пул бериб, хеч кимга айтмасликларини илтимос килиб чикариб юборган. Топилган тиллаларни давлатдан яшириб кутуриб кетди. Ёзни бошида кизини туйини дахшатли килиб утказганди, орадан хеч канча вакт утмасдан уйида боскинчилик булиб худо курсатди, уйидан чиккан тиллаларини давлатга топширмасдан яширганини текширтириш керак, кайси усталар ишлаганини билиб берсам, уша усталар билан гаплашмайсизми? Факат бу маълумотларни мандан олганингизни хеч кимга айтмайсиз" деганида унинг канчалар жирканчлигига яна бир бор амин булдим. Шунинг учун ундан хазар киламан" деганди.
Хакикатан хам Муътабар Тожибоевага Хусан Рузматовнинг ялтокланиши шубхали эди.
Муътабар Тожибоева хибсга олинишидан бир соат аввал хам биз билан Ирландияга кетиши юзасидан гаплашганимизда кунгли хижиллигини, Ирландияга юбормаслик учун хар кандай фитна уюштирилиши мумкинлиги, хаттоки йулда 2003 йилдагидек автоавария уюштиришлари хам мумкинлиги, ёки Андижонлик Абдували коридек самолётга чикиб кайтиб тушмаслиги хам мумкинлигини айтиб асосан фалокатга учраши мумкинлигидан хавотирланаётганди.
Тожибоева хибсга олинганидан буён унинг хибсга олинишига сабаб булган холатлар хакида турлича тахминлар юрибди.
Баъзи зиёлилар билан гаплашиб колганимизда "Мохият" газетасида Кумуш Мирзакаримова тахаллуси билан Узбекистон Олий Мажлиси Сенатининг Мудофаа ва Хавфсизлик масалалари буйича кумита раиси уринбосари - Кукон шахар хокими Маъруф Усмонов хакида ёзган маколаси учун камалганини айтишмокда.
Республика "Мулкдор" иктисодий газетасининг бундан бир йил аввалги, яъни 2004 йил 17 декабр кунги 51-сонида "Масъулиятсизлик" номли танкидий маколада жиноят содир этганликлари яккол баён килинган кимсалар, "Бузокнинг югургани сомонхонагача,опачанглар билан чираниб 2005 йил сентябр ойида вилоят прокуратураси олдида прокуратуранинг муассислигидаги "Адолат йули" газетаси журналистларини истеъфосини талаб килиб пикет утказиб нимага эришдиларинг, мана "Мулкдор" даги маколадан кейин прокуратура жиноятчини камади, калайсизлар энди" дея бизни мазахлашгача боришди. Колаверса, ушбу маколада курсатилган важларни урганиб чиксангиз эди, Сизларга ушбу ишнинг оркасида канчадан-канча жиноятчи амалдорлар борлиги, колаверса хозирги кунга кадар кетма-кет жиноят содир килиб келаётган конунбузарлар борлиги, уларга нисбатан хеч кандай чора курилмай келинаётганлиги хам аён булар эди.
12 декабр куни Озодлик радиосига берган интервьюсида Узбекистонни тарк этаётган халкаро Хюман Райтс Вотч ташкилотининг вакиласи Алисон Гел хоним Узбекистондан кетиш палласида Мамлакатда демократияни ривожлантиришга хисса кушган фаол фукаролар, якин дустлари панжара ортида утирганликларидан ачинишини гапирди. Уни азоблаётган хибсдаги кадрдонлари ичида Муътабар Тожибоева номини хам тилга олиб панжара ортидаги кадрдонларим, биз сизни хеч качон унутмаймиз дея титрок овоз билан гапирганида кузимдан ёш чикиб кетди. Нахот узбек амалдорлари хурлаётган бир аёл такдири хорижлик мехмонни шунча изтиробга солса.
Биз Маргилонлик йигитлар жасоратли, куркмас хамшахримиз Муътабар Тожибоевани хибсга олинишига сабаблар жуда хам куплигини, буни билиш учун Фаргонага ташриф буюриб Муътабар Тожибоевани таниган, билган, эшитган инсонлардан унинг хакидаги фикрларимни урганишларингизни, колаверса у химоя килган фукароларни, хиссадорларни, аёлларни, мулкдорларни, жамики химояга мухтож булган камбагал бечораларни химояси учун олиб борган сайъи харакатларини урганиб чикишларингизни хохлар эдик. Ана шунда Муътабар Тожибоева хакикатпарвар аёл эканлиги Сизларга маълум булади.
Биз Муътабар Тожибоевага фитна уюштириб уни конунга зид равишда хибсга олишда нафакат "Мохият"даги макола, 2005 йил сентябр ойида вилоят прокуратураси биноси олдида утказган пикетимиз, балким жуда хам сабаблар куплигини биламиз. Узининг кари ва касалванд отасини калтаклаб, каргиш олиб ок килинган, окпадар Тохир Мамадаминовни хам, улар билан биргаликда Маргилоннинг ичкуёв "Хомид"и Хусан Рузматовни хам Тожибоевага фитна уюштиришда ташкилотчилардан бири деб хисоблаймиз. Хусан Рузматовдек жирканч кимса бизнинг шахримизда яшашидан ор киламиз. Хакикат, адолат учун курашган, камбагал, бечораларнинг химояси учун жон фидо килган Муътабар Тожибоева билан фахрланамиз.
Маргилонлик йигитлар номидан:
Фарход Охунбобоев
Кориев Улугбек
Алиёров Мухаммадали



