 "Ҳаракат" Хабар Агентлиги
 "Харакат" журналидаги мақолалар
 Валюта / Об-ҳаво
Погода в Ташкенте:
 Сўроқлаш
|
Партия фаолияти
-
1998-09-01 «Бирлик» лидери, Абдурахим Пўлатнинг - Мурожаати
«Бирлик» лидери, техника фанлари доктори, профессор Абдурахим Пўлатнинг - Мурожаати
Одамзот тарихининг буюкларидан бири, машхур файласуф Гегель ИНСОН учун ОЗОДЛИК тушунчасининг ахамиятини англатишга интиларкан, бу сўзни ифодаловчи товушлар эшитилгандаёк тани ва рухи сог бўлган одамнинг калби янада юксакрок уришга бошлашини айтганди. Гегель каби буюкларнинг буюклиги - улар айтган фикрларнинг замон танимаслигида, хар доим хам актуал эканлигидадир.
Кўриб турибмизки, Озодлик тушунчаси бир неча юз йиллар илгари бўлгани каби шу кунда хам миллионлаб инсонларнинг калбини юксакрок урдирмокда. Сўнг 50 йил ичидаги вокеалар - кўпчилик мустамлака халкларнинг мустакилликка эришиши ва мустакиллик учун бошланган курашнинг хамма ерда демократия учун курашга айланиб бориши - ўша калби юксакрок ураётган инсонлар мужодаласининг мевалари.
Ха, тани, рухи сог бўлганлар учун ОЗОДЛИК ва ДЕМОКРАТИЯ ажралмас тушунчалар эканлиги табиий. Чунки ДЕМОКРАТИЯ ОЗОДЛИКка талпинаётган калбларнинг уришидан тугилмокда. Худди мовий денгизнинг хафиф ва шаффоф купикларидан тугилган афсонавий мухаббат, поклик маъбудаси каби...
Озод ва Демократик ўлкагина хакикий МУСТАКИЛДИР. Озодлик ва Демократия бор ердагина хакикий МУСТАКИЛЛИК бор. Хакикий мустакиллик, дедим. Бу билан хакикий бўлмаган мустакиллик хам борлигига имо килдимми? Йўк, имо килаётганим йўк, очикдан-очик сўзлаётибман: Хакикий бўлмаган мустакиллик хам бўлади. Буни билиш учун узокка бормасдан ўз тарихимизга каранг.
Московнинг 27 октябрь 1924даги кўрсатмаси билан 1925 йил февраль ойида Ўзбекистон давлати тузилди. Конституциясига кўра бу давлат ўша вактданок мустакил бўлиб, гўёки ўз истаги билан СССРга кирганди. 31 август 1991да СССР ичидаги "мустакил" Ўзбекистон ўзини СССР ичида яна бир марта мустакил деб эълон килди. Ўша йили декабрда СССР йўк, деб эълон килинаркан, биз СССР ташкарисида мустакил бўлиб колдик. Аммо бу мустакиллик хам хакикий эмасди. Нима учун?
Мустакиллик эълонидан кейин мустакиллик учун курашганларга карши, биринчи навбатда, бу курашчиларнинг карвонбошиси бўлмиш "Бирлик" халк харакатининг фаолларига карши террор бошланганини, мустакил давлатимизнинг чегаралари хали хам Русия кушинлари тарафидан кўрикланаётгани каби фактларга куз юмайлик-да, шу саволларга жавоб кидирайлик.
Хакикий мустакил бўлсак, нима учун 100 йилдан кўпрок давом этган куллигимизнинг символи бўлмиш исмларимиздаги "ов", "ич" кўшимчаларни отмаётибмиз? Московдан 1924 йилда бўлгани каби кўрсатма келмаётгани учун эмас-ми? Миллатимизнинг кўл ва оёкларигина эмас, кўзлари хам богланган, рухи кишанланган пайтда ундан бу ишни талаб килиб бўлмайди. Лекин ўзини мустакил, деб мадх этаётган мавжуд хукумат бу ишни янги паспорт киритилмасидан аввал килиши керак эмасмиди?...
Мустакиллигимизни орзу килиб, уни якинлаштириш учун юрт ташкарисида туриб тинимсиз курашган юртдошларимиз бор. Хозир Боймирза Хайит бу курашчиларнинг рамзидир. Лекин у аввал мустамлака Ўзбекистонга киролмаганидек, энди мустакил Ўзбекистонга киролмаётгани ёлгонми?...
Хўш, биз кимдан мустакил бўлдик? Табиий-ки, Русиядан. Лекин нима учун русларнинг дастидан, коммунистларнинг дастидан юрт ташкарисига кочиб кетишга мажбур бўлган ватондошларимизга Ўзбекистонда хеч бир шартсиз фукаролик хакки танилмаётипти? Хозир улар Рус кушинлари тарафидан кўрикланаётган чегараларимиздан иккинчи марта (энди тескари тарафга) ўтолмасдан толиблар кўлида бўгизланаётганларини мустакил Ўзбекистон кўрмаётиптими?...
На озодлик, на демократия, на дин эркинлиги бўлмаган Ўзбекистонда ўзбеклар бундай саволлар устида очикчасига ўйлаш, уларни мухокама килиш, уларга жавоб кидириш (бирон нарса килишни кўяберинг) имкониятидан махрум этилган. Ўзбек миллати 20 асрнинг охирида, янги аср - ахборот алмашиш ва компьютерлар асри, инсон хак-хукукларини хурмат килиш асосий принципга айланадиган аср бўсагасида эркин хабар олиш, эркин хабар таркатиш, яъни эркин хабар алмашиш, колаверса эркин фикр алмашиш имкониятидан махрум. Бир сўз билан айтсак, кишанланган халкимиз, миллатимиз информацион блокада ичида колган.
Биз, мухолифатчилар ўларок бу блокадани ёриш учун хар доим харакатда бўлдик. 1992даёк юрт ташкарисида "Мустакил хафталик" газетаси, кейин "Бирлик" хабарномасининг чикишини йўлга кўйдик. 1995 йилдан бери "Харакат" журналини хам нашр этаётибмиз. Бу нашрларнинг сахифаларида юкорида кўйилган саволларга жавоб излаётибмиз, ўкувчиларимизни, демак миллатимизни бу саволлар устида ўйлашга чакираётибмиз, ёлгондакам камтарин бўлиш ниятим йўк, фикрлайдиган, ўйлайдиган одамлар етиштирига интилаётибмиз.
Журналнинг номини "Харакат" деб кўяркан Ўзбекистонда биринчи бўлиб мустакиллик, озодлик ва демократия байрогини кўтарган "Бирлик" халк харакатига хурматимизни кўрсатдик. Журнални тайёрлаётган ва уни ўкиётганларнинг хаммаси хам "Бирлик"чи бўлмаса-да, харакатчилиги аник. Лекин журналга ном танлашнинг негизида бундан бошка яна бир мухим ва буюк гоя ётади. Бу гоянинг манбаи эса кадриятларимиздаги "Аллохдан баракат, биздан харакат" сўзларидир.
Ха, "Аллохдан баракат, биздан харакат" таъбирини тез-тез ишлатаётганимиз тасодифий эмас. Бу принципиал нукта. Ва бу нукта асосий максадларимиздан бирининг таянч нуктасидир. Айтилаётган максад - оз эмас, кўп эмас - милатнинг менталитетида хам баъзи ўзгаришлар килишга интилиш. Мен бу фикримни тушунтиришга харакат киламан.
Каранг, биз мусулмонмиз, динимиз - ислом. Лекин ислом дунёда бир турли жорий этилмаган. Диккат килинг, мен факат исломнинг хаётга киритилишидаги турлиликни назарда тутаётибман, ислом мохияти билан хамма ерда бир. Яна узокка бориб ўтирмасдан юртимиз Ўзбекистон билан Чеченистонни олайлик.
Бу икки улка мусулмонлар улкаси. Бизда мусулмончилик "Пешонангда ёзилганини кўрасан" шаклида жорий килинган. Ва бундан миллатни идора килиб келган одамлар усталик билан фойдаланишган. Подшохлардан тортиб бугунги президентгача, аввалги махаллий тўралардан бошлаб бугунги колхоз раисигача, хамма катта-кичик хукмдорлар кўллари остидаги одамларни ўзларига сўзсиз бўйсунадиган кулларга айлантиришган. Пешонасига ёзилгани амалга ошажагига ишонган одамлар уларга тобе бўлишдан бошка йўл хам кидирмаганлар.
Стихияли равишда ўртага чиккан Дукчи Эшон кўзголонини хисобга олмасак, руслар Туркистонни босиб олгандан кейин боскинчиларга карши ташкилий кураш олиб борилмаганининг сабаби хам шу ерда, деб ўйлайман. Хакикатдан хам, пешонангга шу ёзилган булса, нима киласан курашиб.
Энди Чеченистонга ўтайлик. У ерда миллат, айтаётганимиз "Аллохдан харакат, аммо биздан харакат" каби шиорлар билан ислом байрогини кўтарган. Шунинг учун чеченлар пешоналарининг шўрлигидан шикоят килиб ўтирмадилар, кимдандир мархамат кутмадилар, доимо ўзлари курашда, харакатда булдилар. Мана нихоят, шайх Шомилнинг невара ва эваралари галабага эришдилар.
Шуни ургу бериб айтмокчиман, масала факат мустакиллик учун олиб борилган куролли кураш ва харакатда эмас. Масала - миллат ўз келажагини ўзи яратиши кераклигида, хеч кимдан мархамат кутиб ўтириши керакмаслигида, ўзи харакатда бўлиши кераклигида. Колаверса, бу кунда кураш ва харакатнинг асосий шакли сиёсий кураш ва сиёсий харакат эканлигини чукур англаб етишида.
Хуллас, миллатимизни "Пешонамда ёзилганини кўрамин" деб турли даражадаги хокимларга куллик килавериш, такдирга тан бериш психологичсидан куткариш керак. Бу менталитет ўзгариши керак.
Миллатнинг менталитетида ўзгаришлар киламиз, деб айтиш буюк иддао. Аммо бу килиниши шарт. Акс холда, чўл ва сахро карвонлари даври битиб денгиз карвонлари даври келаётганини вактида пайкамаган ўз жохилларимиз Улугбек расадхонасини йўк килганларидан бери инкироз ичида булган жамиятимиз каддини ростлай олмайди, буюк ишлар килолмайди.
Пайгамбаримиз саллаллоху алайхи ва саломнинг "Билган билан билмаган хеч тенг бўлоладими?" маънодаги сўзларининг мохиятини хамма тушунади. Лекин, миллатимизни информацион блокада ичида тутиб, уни билимсизликка йўллаётган ва уни дунёда оркада колиши учун замин тайёрлаётган бугунги жохилларнинг Улугбек расадхонасини вайрон килганлардан фарки камлигини хали хамма тушуниб етгани йўк.
Кайта-кайта айтётганимиздек, максадимиз Ўзбекистонда мавжуд хукуматнинг ўз халкига карши жорий килган информацион блокадасини бузиш. Когозли нашрларни таркатиш йўли билан хам бу йўналишда кўлимиздан келган хамма нарсани килдик ва килишни давом эттирамиз. Энди бугунги техник имкониятлардан фойдаланиб ушбу электрон сахифани яратдик. Компьютерлар, электрон почта ва интернет каби воситалар кун сайин ривожланиб ва ёйилиб бораркан, "бечора" хукуматимиз хабар алмашиш эркинлигини тан олишга мажбур бўладиган кунлар якинлашиб колмокда. Лекин у ўз-ўзидан бўлмайди. Бунинг учун курашиш, харакат килиш керак.
Зеро, биздан харакат, Аллохдан баракат.
Ишонаманки, бу электрон сахифалардаги хур фикрликка чакиришлар аста-секин миллатимизнинг кенг табакаларига етиб бориб, унинг эркин фикрлаш ва эркин фикр олмашиш каби инсоний эхтиёжларини кондиришга бошлайди. Иктисодий фаровонликка йўл ўшандагина очилади. Ўшандагина ўзини якка-якка одамлар тўплами эмас, хамфикр инсонлар жамияти эканлигини англай бошлаган миллатимиз каддини ростлаб куллик занжирларини улоктиролади ва ўз борлигини, ўзлигини дунёга намойиш килади.
Денгиздаги писликларни киргокка отиб уни тозалаётган жушкин тўлкинлар сокинлашиб мавжланишга ўтгандаги хафиф ва шаффоф кўпиклардан тугилган афсонавий маъбуда каби...
Электрон сахифамизнинг азиз ўкувчилари! Агар бизнинг Озодлик ва Демократияга интилиш илхомимиз Сизга хам юккан бўлса, уни халкимизнинг хуррияти учун курашга сарфланг.
Аллох хаммамизга доим мададкор бўлсин.
Абдурахим Пўлат
Ўзбекистон "Бирлик" халк харакати
Марказий Кенгашиниг раиси
Сентябрь, 1998
|